Σημαντικά βήματα για την ένταξη της τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινή τους λειτουργία κάνουν οι ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς το ποσοστό χρήσης σχετικών εργαλείων εκτοξεύθηκε από το 13% στο 45% μέσα σε δύο χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, η μετάβαση από τον απλό πειραματισμό στην ουσιαστική επιχειρησιακή αξιοποίηση παραμένει ζητούμενο, καθώς μεταξύ των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν AI, μόλις το 14% αυτοματοποιεί εσωτερικές διαδικασίες και το 13% το αξιοποιεί για ανάλυση δεδομένων και λήψη αποφάσεων.
Αυτό είναι ένα από τα βασικά συμπεράσματα της εικόνας που αποτυπώνει η πανελλαδική έρευνα «Ψηφιακή Ετοιμότητα των ΜμΕ στην Ελλάδα το 2026» του Εργαστηρίου Ηλεκτρονικού Εμπορίου (ELTRUN) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με την Telekom.
Κυριαρχία του ChatGPT, αλλά ρηχή εξοικείωση των επιχειρήσεων
Τα εργαλεία παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης μονοπωλούν το ενδιαφέρον των επιχειρήσεων, με το ChatGPT να κατέχει την πρώτη θέση στις προτιμήσεις των χρηστών AI (81%), ακολουθούμενο από το Gemini (25%) και το δωρεάν Copilot Chat (15%). Ωστόσο, έξι στις δέκα επιχειρήσεις (60%) παραμένουν στις δωρεάν εκδόσεις των εργαλείων, ενώ το 68% των χρηστών δηλώνει μικρή ή καθόλου εξοικείωση με την τεχνολογία.
Το έλλειμμα εξοικείωσης αντανακλάται άμεσα στον τρόπο χρήσης, όπως αυτός καταγράφεται από τα ευρήματα της έρευνας:
- 44% αξιοποιεί το AI για τη συγγραφή κειμένων και τη δημιουργία περιεχομένου.
- 23% για ενέργειες προώθησης και επικοινωνίας.
- 21% για παραγωγή εικόνων ή βίντεο.
- 9% για την εξυπηρέτηση πελατών.
Την ίδια ώρα, η αγορά αναγνωρίζει την ανάγκη για βαθύτερη ενσωμάτωση. Τέσσερις στις δέκα επιχειρήσεις εκδηλώνουν έντονο ενδιαφέρον για την αυτοματοποίηση εσωτερικών εργασιών και προωθητικών ενεργειών, ποσοστό που διαμορφώνεται στο 39% για τη διαχείριση email και αιτημάτων πελατών και στο 38% για τον προγραμματισμό ραντεβού και κρατήσεων.
Καταλύτης η έλλειψη προσωπικού
Παράλληλα με τη στροφή προς την αυτοματοποίηση, οι ΜμΕ επιχειρήσεις έρχονται αντιμέτωπες και με άλλες σημαντικές προκλήσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το 70% των επιχειρήσεων θεωρεί πλέον τη δυσκολία εύρεσης προσωπικού πολύ σημαντική πρόκληση (20 ποσοστίαιες μονάδες παραπάνω σε σχέση με το 2024), ενώ το 80% επισημαίνει την πίεση από τον πληθωρισμό και την αύξηση του λειτουργικού κόστους.
«Η επόμενη φάση περνά από την εκπαίδευση των ανθρώπων, τη διασύνδεση των συστημάτων και την αυτοματοποίηση διαδικασιών, αλλά και από το πώς μια επιχείρηση μπορεί να χρησιμοποιήσει το AI για να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο εξυπηρετεί τους πελάτες της ή προσφέρει τις υπηρεσίες της», υπογράμμισε κατά την παρουσίαση ο Γιώργος Δουκίδης, ιδρυτής του ELTRUN και καθηγητής στη Σχολή Διοίκησης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας UNIC-Athens. Ο ίδιος εκτίμησε ότι περίπου το 10% των επιχειρήσεων κινείται ήδη προς το λεγόμενο agentic AI — ψηφιακούς βοηθούς ικανούς να εκτελούν αυτόνομα διαδοχικά βήματα εργασιών εντός προκαθορισμένων ορίων. Όμως, όπως πρόσθεσε ο κ. Δουκίδης, είναι εξαιρετικά αμφίβολο σε δύο χρόνια από σήμερα να αποτυπώνεται ένας φρενήρης ρυθμός υιοθέτησης agentic AI από τις ΜμΕ, όπως συνέβη στη φετινή έρευνα με τα εργαλεία GenAI.
Επιβράδυνση στον ρυθμό ψηφιακής ωρίμανσης
Σε ευρύτερο επίπεδο, ο Δείκτης Ψηφιακής Ετοιμότητας (που μετρά την υιοθέτηση δέκα επιμέρους δεικτών σε συστήματα και υποδομές) διαμορφώθηκε στο 5,71 με άριστα το 10. Η επίδοση αυτή συνιστά μια άνοδο 9% σε σύγκριση με τα αποτελέσματα του 2024, ποσοστό σημαντικά μικρότερο με την αύξηση 17% της προηγούμενης διετίας.
Στις δύο υψηλότερες βαθμίδες ωριμότητας βρίσκεται πλέον το 40% των επιχειρήσεων, από 33% το 2024 και 19% το 2022. Ωστόσο, το μέγεθος και ο κλάδος παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες, όπως δείχνουν τα ευρήματα της έρευνας. Αντιθέτως, η σύγκριση επιχειρήσεων σε μεγάλα αστικά κέντρα και την περιφέρεια δεν παρουσιάζει μεγάλες διαφορές.
Ως προς τα υπόλοιπα δείγματα της έρευνας έχουμε μια σειρά ευρημάτων με ενδιαφέρον:
- Η αξιοποίηση του Instagram στις ψηφιακές καμπάνιες ξεπέρασε για πρώτη φορά το Facebook, ενώ το TikTok είναι η πλέον η 3η πλατφόρμα, κερδίζοντας σημαντικό μερίδιο (33%).
- Ηλεκτρονικό κατάστημα διαθέτει το 27% των ΜμΕ, στις οποίες το 75% πραγματοποιεί πλέον ηλεκτρονικά πάνω από το 10% του τζίρου του.
- Το 51% των ΜμΕ χρησιμοποιεί ERP επιχειρησιακά συστήματα, το 46% CRM και το 39% υπηρεσίες cloud.
- Μόλις το 41% των ΜμΕ βασίζει τις επιχειρηματικές του αποφάσεις στα δεδομένα που συλλέγει.
Παρά το γενικό θετικό πρόσημο που καταγράφει η έρευνα στην ψηφιακή ετοιμότητα των επιχειρήσεων την ίδια στιγμή καταγράφεται και μια ανησυχητική υποχώρηση στη χρήση λύσεων ψηφιακής ασφάλειας. Συγκεκριμένα, τέτοιες λύσεις αξιοποιεί μόλις το 70% των ΜμΕ, επίδοση κατά 7 ποσοστιαίες μονάδες μικρότερη σε σύγκριση με το 2024. Όπως σχολίασε ο κ. Δουκίδης, η πτώση αυτή ίσως να εξηγείται σε ένα βαθμό ότι πλέον οι επιχειρήσεις αντιλαμβάνονται ότι μια απλή, έως και δωρεάν, λύση antivirus, δεν είναι αρκετή για τη προστασία τους.
Αναζητούνται οι ψηφιακές δεξιότητες - Δωρεάν πρόγραμμα εκπαίδευσης από την Telekom
Παρότι οι επιχειρήσεις στην πλειονότητά τους αναγνωρίζουν τα οφέλη της τεχνολογίας, όπως η αύξηση παραγωγικότητας, η ενίσχυση πωλήσεων και η μείωση κόστους, ταυτόχρονα δηλώνουν ανέτοιμοι να τα διεκδικήσουν, αφού μόλις το 16% εκτιμά ότι διαθέτει τις απαιτούμενες ψηφιακές δεξιότητες.
Ως βασικότερο εμπόδιο αναδεικνύεται κυρίως η έλλειψη εκπαίδευσης, αλλά και η ανεπαρκής ενημέρωση για τις διαθέσιμες τεχνολογίες, όπως και οι περιορισμένοι οικονομικοί πόροι. Αντίστοιχα, τα ¾ αυτών εκφράζει έντονο ενδιαφέρον για συμμετοχή σε προγράμματα κατάρτισης.
Απαντώντας στην ανάγκη για πρακτική κατάρτιση, η Telekom παρουσίασε το «Telekom Grow Your Business – AI Edition», ένα δωρεάν διαδικτυακό πρόγραμμα 9 ενοτήτων και συνολικής διάρκειας περίπου 23 ωρών, διαθέσιμο μέσω της πλατφόρμας growyourbusiness.gr. Η δράση απευθύνεται σε ΜμΕ, ελεύθερους επαγγελματίες και εργαζομένους —ανεξαρτήτως παρόχου— καλύπτοντας από τη σωστή διατύπωση εντολών (prompting) έως εφαρμογές AI στις πωλήσεις, τη διοίκηση, την ανάλυση δεδομένων και την υπεύθυνη χρήση.
Ο Γιάννης Βιτζηλαίος, επικεφαλής του επιχειρηματικού τομέα και της πληροφορικής του ομίλου ΟΤΕ, σημείωσε ότι η τεχνητή νοημοσύνη υποστηρίζει ήδη πάνω από το 30% των εσωτερικών διαδικασιών του ομίλου, τονίζοντας πως στόχος είναι να αποκτήσουν οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες τη γνώση και την αυτοπεποίθηση να αξιοποιήσουν την τεχνολογία στην πράξη. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην ομπρέλα του Grow Your Business, το οποίο από το 2017 έχει υποστηρίξει περισσότερες από 116.000 επιχειρήσεις και επαγγελματίες.
Από την πλευρά του, ο Θάνος Φαλάγγας, διευθυντής B2B Marketing, CRM & Channel Management του ομίλου ΟΤΕ, ανέδειξε τη σημασία της μετάβασης από τη θεωρία στην πράξη, αναφερόμενος στις λύσεις του ομίλου για ψηφιακές καμπάνιες, επιχειρηματικό cloud, data centers και παροχή υπολογιστικής ισχύος GPU ως υπηρεσία (GPU-as-a-Service), προαναγγέλλοντας παράλληλα νέες υπηρεσίες το προσεχές διάστημα.
Σχόλια